Podstawy sieci komputerowych
1. Internet LAN, MAN, WAN
LAN (Local Area Network) – sieć lokalna.
Obejmuje niewielki obszar, np. jedno biuro, budynek szkoły czy dom. Charakteryzuje się dużą szybkością przesyłu danych (od kilkuset Mb/s do kilku Gb/s) i niskimi opóźnieniami. Najczęściej wykorzystuje przewody miedziane (Ethernet) lub Wi-Fi.
MAN (Metropolitan Area Network) – sieć metropolitalna.
Łączy wiele sieci LAN na terenie miasta lub większego obszaru zurbanizowanego. Przykładem jest sieć łącząca różne filie urzędu miejskiego. Zazwyczaj korzysta ze światłowodów, aby zapewnić szybki transfer danych na większe odległości niż LAN.
WAN (Wide Area Network) – sieć rozległa.
Obejmuje bardzo duże obszary, np. kraj, kontynent czy cały świat. Najbardziej znanym przykładem jest Internet. Sieci WAN bazują na połączeniach satelitarnych, światłowodowych i radiowych, łącząc wiele mniejszych sieci LAN i MAN.
2. Adres IP, maska, brama
Adres IP (Internet Protocol Address) – unikalny numer identyfikujący urządzenie w sieci.
Przykład: 192.168.1.10. Dzięki adresom IP komputer wie, do którego urządzenia przesłać dane.
Maska podsieci – określa, która część adresu IP odpowiada za sieć, a która za urządzenie w tej sieci.
Przykład: 255.255.255.0 – oznacza, że pierwsze trzy liczby (192.168.1) to adres sieci, a ostatnia (.10) to numer urządzenia.
Brama domyślna – adres urządzenia (najczęściej routera), które przekazuje ruch z sieci lokalnej do sieci zewnętrznych (np. Internetu).
Przykład: 192.168.1.1.
3. Nośniki internetu: radio, przewód miedziany, światłowód
- Radio (Wi-Fi, LTE, 5G, satelita)
Umożliwia przesył danych bezprzewodowo. Daje dużą mobilność, ale jest podatne na zakłócenia i zazwyczaj ma większe opóźnienia niż przewód. - Przewód miedziany (skrętka, kabel koncentryczny)
Powszechnie stosowany w sieciach LAN (skrętka UTP). Nadaje się na krótsze odległości (do 100 m). Starsze technologie, jak kabel koncentryczny, były wykorzystywane w dawnych sieciach i telewizji kablowej. - Światłowód
Najnowocześniejszy nośnik transmisji danych. Wykorzystuje impulsy światła, co pozwala na bardzo szybki transfer (nawet setki Gb/s) i na duże odległości (kilometry). Jest odporny na zakłócenia elektromagnetyczne.
Pytania kontrolne: - Co oznacza skrót LAN i do czego służy?
- Czym różni się sieć LAN od MAN?
- Podaj przykład sieci WAN.
- Jaką funkcję pełni adres IP?
- Co określa maska podsieci?
- Co to jest brama domyślna?
- Jaki adres IP najczęściej ma router w domowej sieci?
- Jakie medium transmisyjne stosuje się w sieciach bezprzewodowych?
- Podaj zaletę korzystania z przewodu miedzianego.
- Dlaczego światłowód jest odporny na zakłócenia?
- Jakie są ograniczenia przewodu miedzianego w sieciach LAN?
- Czym różni się sieć metropolitalna od sieci lokalnej?
- Jaka technologia bezprzewodowa jest wykorzystywana do łączenia telefonów z Internetem?
- Które medium transmisyjne pozwala na najszybszy transfer danych?
- Wyjaśnij, dlaczego router jest ważnym elementem sieci domowej.