8 klasa — 1. HTML: znaczniki i pierwsza strona w CodePen
Klasa 8 · Lekcja 1 z 6 · HTML i CSS w CodePen
Cel lekcji
- Wyjaśniasz, do czego służy HTML i jak przeglądarka odczytuje znaczniki.
- Rozpoznajesz znacznik otwierający, treść, znacznik zamykający i atrybut.
- Budujesz nagłówki, akapity i listę z zachowaniem prawidłowego zagnieżdżenia.
- Korzystasz z W3Schools, aby znaleźć przykład i samodzielnie go zmienić.
Wstęp
Gdy otwierasz stronę, widzisz tekst, ilustracje i odsyłacze. Przeglądarka potrzebuje informacji, które fragmenty są tytułem, które akapitami, a które listą. Tę strukturę opisuje HTML. Podczas sześciu lekcji zbudujesz stronę fikcyjnego Klubu Odkrywców. Dzisiaj przygotujesz jej treść; wygląd dopracujesz później. Nie musisz od razu znać wszystkich znaczników. Ważniejsze jest rozumienie kilku podstawowych elementów i obserwowanie skutków własnych zmian.
Pracujemy w CodePen, w sposobie dostępu ustalonym przez nauczyciela. Nie zakładaj samodzielnie konta, jeśli nauczyciel nie ustalił zasad korzystania z usługi dla Twojego wieku. Publiczny projekt może zobaczyć każdy: używaj fikcyjnych treści i nie wpisuj nazwiska, adresu ani danych logowania.
HTML opisuje znaczenie i strukturę
HTML, czyli HyperText Markup Language, jest językiem znaczników. Nie jest językiem programowania takim jak C++. W tym dziale nie piszemy algorytmów: opisujemy zawartość strony. CSS będzie odpowiadał za wygląd. Przez cały cykl korzystamy z HTML i CSS.
<p>Odkrywamy świat.</p>
<p> otwiera akapit, tekst jest jego zawartością, a </p> go zamyka. Całość to element HTML. Ukośnik w znaczniku zamykającym ma znaczenie. Stosuj małe litery i zwykłe cudzysłowy kodu, a nie ozdobne cudzysłowy z edytora tekstu.
<p class="wprowadzenie">Poznaj nasz klub.</p>
class to atrybut zapisany w znaczniku otwierającym. Jego wartością jest wprowadzenie. Atrybut przekazuje dodatkową informację o elemencie; w kolejnej lekcji wykorzystasz klasę do nadania wyglądu.
Nagłówki, akapity i listy
W projekcie używamy jednego h1 jako tytułu strony. Nagłówki h2 rozpoczynają główne części, a h3 mogą rozpoczynać ich podczęści. Poziom nagłówka wybieramy według struktury treści, a nie oczekiwanego rozmiaru liter. Rozmiar zmienia CSS.
p oznacza akapit, strong ważny fragment, a em zaakcentowanie wypowiedzi. ul tworzy listę wypunktowaną, ol numerowaną, a każdy punkt obu list zapisujemy w li. Wcięcia pomagają zobaczyć, co znajduje się wewnątrz czego. Poprawnie: <p>To <strong>ważne</strong>.</p>. Zamykamy najpierw element wewnętrzny.
Nie każdy element ma znacznik zamykający: img i br są elementami pustymi. br oznacza złamanie wiersza, a nie narzędzie do tworzenia odstępów między sekcjami.
Pełny dokument a panel CodePen
Samodzielny plik strony ma deklarację typu dokumentu, element html, część head z informacjami o stronie oraz body z treścią. Poniższy szkielet służy do zrozumienia budowy pliku; nie wklejaj go w całości do panelu HTML CodePen.
<!doctype html>
<html lang="pl">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<title>Klub Odkrywców</title>
</head>
<body>
<h1>Klub Odkrywców</h1>
</body>
</html>
W standardowym edytorze Pen wpisujesz do panelu HTML zawartość, która trafi do body. CodePen przygotowuje dokument podglądu. title określa tytuł dokumentu, a h1 nagłówek widoczny w jego treści. To różne zadania.
W3Schools i film do lekcji
W3Schools to serwis edukacyjny z opisami i przykładami. Nie jest organizacją W3C i nie tworzy standardów internetu. W razie wątpliwości porównujemy informacje z dokumentacją MDN. Aby skorzystać z W3Schools: otwórz dział HTML, wybierz temat „HTML Headings”, przeczytaj przykład, uruchom „Try it Yourself” i zmień jedną rzecz. Najpierw przewidź wynik, potem go sprawdź. Nie kopiuj całych stron bez czytania.
Materiał wideo wskazany do lekcji: Znaczniki HTML — film na YouTube. Obejrzyj go z nauczycielem. Zapisz dwa przykłady znaczników i jedno pytanie, które chcesz wyjaśnić. Następnie sprawdź te przykłady w swoim edytorze.

Ćwiczenie krok po kroku
Zadanie: przygotuj pierwszą wersję strony „Klub Odkrywców”. Przewidywany przebieg: około 10 minut wprowadzenia, 25 minut ćwiczenia i 10 minut sprawdzenia.
- Otwórz nowy Pen zgodnie z instrukcją nauczyciela. Rozpoznaj panel HTML, panel CSS i podgląd. Panel CSS na razie pozostaw pusty.
- Wpisuj poniższy kod w panelu HTML małymi fragmentami. Po każdym nagłówku i akapicie sprawdź podgląd.
- Zmień opis klubu na dwa własne zdania. Zachowaj fikcyjny charakter projektu.
- Dodaj czwarty punkt listy oraz jedno wyróżnienie
em. Wyjaśnij, dlaczego wyróżniasz właśnie ten fragment. - Sprawdź, czy każdy punkt listy znajduje się wewnątrz
uli ma znacznikili. - Zapisz projekt nazwą „Klub Odkrywców — etap 1” w ustalonym trybie. Zapisz również kopię kodu w szkolnym folderze. Jeśli nie masz możliwości zapisu Pena, przekaż nauczycielowi plik tekstowy z kodem.
<h1>Klub Odkrywców</h1>
<p>To miejsce dla osób, które lubią poznawać świat.</p>
<h2>O klubie</h2>
<p>Łączymy <strong>ciekawość</strong> z uważną obserwacją.</p>
<h2>Nasz projekt</h2>
<p>Przygotowujemy atlas drzew. Najpierw obserwujemy, potem opisujemy.</p>
<ul>
<li>Rozpoznajemy kształty liści.</li>
<li>Rysujemy własne ilustracje.</li>
<li>Porównujemy wyniki obserwacji.</li>
</ul>
<h2>Źródła</h2>
<p>Teksty projektu przygotowujemy samodzielnie.</p>
Dla chętnych: dodaj pod nagłówkiem „Nasz projekt” podtytuł h3 „Plan obserwacji” i listę numerowaną trzech czynności. Nie zmieniaj poziomów nagłówków tylko po to, aby uzyskać mniejszą czcionkę.
Gdy coś nie działa: sprawdź nawiasy ostrokątne i ukośniki. Sam Enter w kodzie zwykle nie tworzy nowego akapitu na stronie. Jeżeli przeglądarka pokazuje wynik mimo błędu, nie oznacza to, że zapis jest poprawny.
Sprawdź swoją pracę
- Mam jeden tytuł h1, trzy główne części h2, akapity i listę.
- Potrafię wskazać treść elementu i objaśnić jego znaczniki.
- Dodałem własne zdania, a nie tylko skopiowałem przykład.
- Zachowałem kod i potrafię znaleźć go na następną lekcję.
Podsumowanie
HTML pomaga czytelnikowi i przeglądarce rozpoznać znaczenie treści. Dobra strona zaczyna się od logicznych nagłówków, akapitów i list. Na następnej lekcji wykorzystasz tę samą treść i dodasz CSS.
Materiały i źródła
- CodePen — edytor Pena
- CodePen — dokument podglądu
- W3Schools — wprowadzenie do HTML
- O W3Schools
- Wcześniejszy materiał: nagłówki HTML
- Wcześniejszy materiał: akapity
Pytania kontrolne
- Do czego służy HTML?
- Czym różni się znacznik od całego elementu?
- Po co w znaczniku zamykającym znajduje się ukośnik?
- Czym różnią się h1 i h2?
- Jak zbudować listę z trzema punktami?
- Gdzie zapisujemy atrybut class?
- Dlaczego do panelu HTML CodePen nie wklejamy całego szkieletu dokumentu?
- Jak użyć W3Schools, żeby nauczyć się czegoś zamiast tylko skopiować kod?